Những Phong Tục Đón Năm Mới Độc Đáo Ở Việt Nam Và Các Nước
Phong tục đón năm mới gắn liền với đời sống tinh thần và sinh hoạt văn hóa của nhiều cộng đồng trên thế giới. Vào thời khắc chuyển giao năm cũ - năm mới, con người thực hiện những nghi lễ quen thuộc để bày tỏ lòng tri ân quá khứ, hướng tới sự khởi đầu suôn sẻ và an lành. Mỗi phong tục đều phản ánh niềm tin, giá trị truyền thống và khát vọng về một năm mới hanh thông, đủ đầy. Hãy cùng Jump Arena tìm hiểu những phong tục đón năm mới phổ biến ở Việt Nam và các nước trong bài viết sau.
Xem thêm:
- Địa Điểm Vui Chơi Tết Nguyên Đán 2026 ở Sài Gòn
- Địa Điểm Vui Chơi Tết Nguyên Đán 2026 Tại Hà Nội
- Địa Điểm Vui Chơi Tết Nguyên Đán 2025 ở Cần Thơ
Những phong tục đón năm mới cổ truyền thiêng liêng của Việt Nam
Trong đời sống văn hóa người Việt, phong tục đón năm mới mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, gắn liền với đạo lý uống nước nhớ nguồn và khát vọng khởi đầu thuận lợi. Mỗi nghi lễ, mỗi thói quen ngày Tết đều phản ánh niềm tin về sự tiếp nối, sum vầy và hướng thiện, được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Cúng ông Công, ông Táo về trời
Theo tập quán Tết truyền thống của người Việt, ngày 23 tháng Chạp âm lịch là thời điểm các gia đình tổ chức nghi lễ tiễn ông Công, ông Táo rời bếp lên chầu trời, báo cáo những việc diễn ra trong năm với Ngọc Hoàng. Vào dịp này, gia chủ thường tổng vệ sinh khu vực bếp núc, chuẩn bị mâm cúng tươm tất và thả cá chép với ý nghĩa làm phương tiện đưa các vị thần về trời. Đây là phong tục đón năm mới mở đầu cho chuỗi nghi lễ Tết, đánh dấu thời khắc khép lại sinh hoạt thường ngày để bước vào không khí sum họp.
Cúng Ông Táo là văn hóa truyền thống của người Việt vào 23 tháng Chạp (Nguồn: Internet)
Thờ cúng tổ tiên và đi thăm mộ đầu năm
Việc dâng hương bàn thờ tổ tiên trong ngày Tết thể hiện lòng hiếu kính và tri ân nguồn cội. Con cháu tưởng nhớ ông bà, cầu mong gia đạo bình an, con đường phía trước hanh thông. Nhiều gia đình còn duy trì thói quen đi thăm mộ đầu năm, chăm sóc phần mộ tổ tiên như một lời nhắc về trách nhiệm và đạo hiếu. Đây là phong tục đón năm mới quen thuộc, nhắc nhở con cháu gìn giữ đạo lý uống nước nhớ nguồn.
Gói và nấu bánh chưng, bánh tét truyền thống
Gói và nấu bánh chưng, bánh tét là một nét sinh hoạt Tết được nhiều gia đình gìn giữ qua nhiều thế hệ. Hai loại bánh truyền thống này xuất hiện trong hầu hết mâm cỗ ngày Tết, gắn liền với ý nghĩa đoàn viên. Trong quá trình gói bánh và canh nồi bánh suốt đêm, các thành viên có dịp quây quần, trò chuyện và chia sẻ những câu chuyện cuối năm.
Chưng mâm ngũ quả cầu mong may mắn, đủ đầy
Việc bày mâm ngũ quả trên bàn thờ tổ tiên là nghi lễ quen thuộc trong ngày Tết cổ truyền. Tùy theo vùng miền, cách lựa chọn và sắp xếp trái cây có sự khác biệt, song đều hướng đến ý nghĩa chung là cầu chúc năm mới an khang, may mắn và sung túc. Mâm ngũ quả thể hiện ước vọng về sự đủ đầy và lòng thành kính của con cháu đối với tổ tiên.
Đón thời khắc giao thừa thiêng liêng chuyển giao năm mới
Đêm giao thừa giữ vị trí đặc biệt trong các phong tục Tết của người Việt, đánh dấu thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới. Nhiều gia đình thực hiện lễ cúng giao thừa, quây quần bên nhau chờ khoảnh khắc đầu năm. Không khí đêm giao thừa thường gắn liền với pháo hoa, lời chúc và những phong bao lì xì, thể hiện niềm tin về một khởi đầu thuận lợi.
Đón pháo hoa mừng Giao thừa là một trong những nét truyền thống của người Việt (Nguồn: Internet)
Cúng tất niên khép lại năm cũ, chuẩn bị đón Tết
Bữa cơm tất niên thường được các gia đình Việt tổ chức vào chiều ngày 30 Tết như một nghi thức khép lại năm cũ. Gia chủ chuẩn bị mâm cơm trang trọng để dâng lên tổ tiên, thể hiện lòng tri ân và tưởng nhớ. Sau lễ cúng, các thành viên cùng ngồi lại bên mâm cơm, trò chuyện và chia sẻ những câu chuyện trong năm qua, đồng thời hướng đến năm mới với nhiều hy vọng và khởi đầu thuận lợi.
Chúc Tết, mừng tuổi và lì xì đầu năm mới
Chúc Tết và mừng tuổi là phong tục đón năm mới được nhiều người mong đợi, đặc biệt là trẻ nhỏ. Trong những ngày đầu xuân, mọi người trao nhau lời chúc an khang, sức khỏe và thành công. Những phong bao lì xì đỏ thắm được gửi tặng như lời chúc may mắn, mở đầu cho một năm mới vui tươi.
Xuất hành ngày đầu năm để cầu may mắn, thuận lợi
Xuất hành được xem là phong tục đón năm mới mang tính biểu trưng cho sự chủ động và niềm tin vào điều tốt đẹp. Vào sáng mùng Một Tết, nhiều người chú trọng đến việc chọn giờ đẹp và hướng phù hợp khi rời khỏi nhà. Hoạt động này xuất phát từ mong muốn khởi đầu năm mới thuận lợi ngay từ bước chân đầu tiên. Người thực hiện nghi thức xuất hành tin rằng việc đi đúng thời điểm sẽ mang theo vận khí tốt, giúp mọi việc trong năm diễn ra trôi chảy.
Xông đất đầu năm lấy vía tốt
Tục xông đất phản ánh niềm tin dân gian lâu đời trong hệ thống phong tục đón năm mới của người Việt. Người Việt tin rằng vị khách đầu tiên bước vào nhà sau giao thừa hoặc trong sáng mùng Một có ảnh hưởng lớn đến vận trình của cả năm. Gia chủ thường chủ động chọn người xông đất là người khỏe mạnh, hòa nhã, hợp tuổi và có cuộc sống ổn định. Người xông đất đến nhà gửi lời chúc tốt đẹp, còn gia đình tin rằng điều lành sẽ theo đó ghé thăm suốt năm.
Đi chùa, hái lộc đầu xuân cầu bình an
Vào những ngày đầu xuân, người Việt thường duy trì thói quen đến chùa để gửi gắm mong ước về bình an và thuận lợi. Sau bữa cơm tất niên, nhiều gia đình, đặc biệt là các bà và các mẹ, chuẩn bị lễ vật rồi ghé những ngôi chùa gần nhà để dâng hương. Thay cho việc bẻ cành cây trong khuôn viên chùa như trước đây, hiện nay người dân có xu hướng chọn mua mía, hoa hải đường hoặc cành phất lộc nhằm mang ý nghĩa may mắn về nhà. Bên cạnh đó, các chuyến du xuân kết hợp hành hương đầu năm cũng được nhiều người lựa chọn để cầu chúc gia đạo yên ổn và cuộc sống đủ đầy.
Chơi hoa ngày Tết, mang sắc xuân vào nhà
Trong các phong tục đón năm mới, chơi hoa góp phần làm không gian Tết thêm sinh động và ý nghĩa. Chợ hoa Tết từ lâu đã trở thành hình ảnh quen thuộc mỗi khi năm cũ dần khép lại. Những ngày cận Tết, người dân thường ghé thăm các khu chợ hoa để chọn mua mai, đào, quất, cúc và nhiều loại cây trang trí đặc trưng khác. Các loại hoa, cây cảnh này góp phần làm không gian sống thêm sinh động, đồng thời gửi gắm mong ước về tài lộc, an vui và thịnh vượng trong năm mới.
Tùy theo tập quán từng vùng, mỗi miền lại có loài hoa đại diện riêng cho ngày Tết. Miền Bắc gắn liền với sắc đào hồng, miền Nam nổi bật với hoa mai vàng, trong khi cây quất được ưa chuộng trên khắp cả nước nhờ ý nghĩa sung túc và phát đạt.
Xem thêm: Cuối Tuần Nên Làm Gì Để Thời Gian Trở Nên Ý Nghĩa?
Phong tục đón năm mới ở các nước trên thế giới có gì thú vị?
Bên cạnh Việt Nam, nhiều quốc gia cũng duy trì những phong tục đón năm mới độc đáo, phản ánh bản sắc văn hóa riêng. Các nghi thức đều gửi gắm niềm tin về vận may, sức khỏe và hạnh phúc trong năm mới.
Tây Ban Nha - Ăn 12 quả nho vào thời khắc giao thừa
Theo phong tục đón năm mới tại Tây Ban Nha, đúng thời điểm giao thừa, người dân sẽ ăn đủ 12 quả nho theo nhịp 12 tiếng chuông vang lên. Mỗi quả đại diện cho một tháng trong năm sắp tới và được xem như biểu tượng của vận may. Người Tây Ban Nha tin rằng việc ăn trọn vẹn số nho trong thời gian quy định sẽ báo hiệu một năm thuận lợi.
Vào đêm cuối năm, nhiều gia đình quây quần trước màn hình truyền hình hoặc cùng nhau có mặt tại các quảng trường lớn, chuẩn bị sẵn bát nho để chờ khoảnh khắc đặc biệt. Dù nguồn gốc phong tục này vẫn còn nhiều tranh luận, tập quán ăn nho giao thừa đã trở thành hình ảnh quen thuộc mỗi dịp năm mới tại đất nước này.
Ăn 12 trái nho vào đêm giao thừa là phong tục của người Tây Ban Nha (Nguồn: Internet)
Nga - Viết điều ước, đốt giấy và uống cùng rượu sâm panh
Tại Nga, người dân xem giao thừa là thời điểm mang ý nghĩa linh thiêng và gắn liền với những mong ước cho năm mới. Khi đồng hồ bắt đầu điểm những tiếng chuông chuyển giao, mỗi người sẽ nhanh chóng ghi điều ước lên giấy, sau đó đốt bằng nến đặt trên bàn tiệc. Phần tro còn lại được thả vào ly champagne và uống hết trước khi chuông dừng lại. Người Nga tin rằng việc hoàn thành nghi thức đúng trình tự và đúng thời gian sẽ giúp điều mong cầu sớm thành hiện thực trong năm mới.
Ý - Ném đồ cũ qua cửa sổ để đón điều mới
Ở Ý, ném đồ cũ qua cửa sổ từng được xem là một phong tục đón năm mới mang ý nghĩa đặc biệt. Người dân cho rằng hành động này tượng trưng cho việc loại bỏ những điều không thuận lợi của năm cũ để mở đường cho sự thay đổi tích cực. Tuy nhiên, do lo ngại ảnh hưởng đến an toàn cộng đồng, tập quán này hiện nay không còn phổ biến như trước. Thay vào đó, nhiều gia đình chỉ chọn những vật dụng nhỏ, nhẹ hoặc đơn giản là đặt đồ cũ ra bên ngoài như một cách giữ gìn ý nghĩa truyền thống.
Đan Mạch - Đập vỡ đĩa trước cửa nhà bạn bè
Tại Đan Mạch, những chiếc bát đĩa sứt mẻ thường được giữ lại để sử dụng trong đêm giao thừa. Người dân mang chúng đến trước cửa nhà người thân, bạn bè và đập vỡ như một nghi thức tượng trưng cho việc khép lại những điều cũ. Theo quan niệm địa phương, số lượng mảnh vỡ trước cửa nhà càng nhiều càng thể hiện người đó có mối quan hệ xã hội rộng và được nhiều người yêu quý. Họ tin rằng dấu hiệu này báo trước một năm mới tràn đầy sự quan tâm và gắn kết.
Đập vỡ đĩa trước nhà bạn bè là một phong tục chào năm mới khá lạ (Nguồn: Internet)
Brazil - Mặc đồ trắng và nhảy qua 7 con sóng
Tại Brazil, người dân thường chọn trang phục màu trắng trong dịp đầu năm như một biểu trưng cho sự an hòa và khởi đầu tích cực. Gam màu này được xem là đại diện cho sự trong lành, gạt bỏ những nguồn năng lượng không thuận lợi của năm cũ. Khi đêm giao thừa đến, nhiều người tập trung tại các bãi biển để thực hiện nghi thức nhảy qua bảy con sóng liên tiếp, mỗi con sóng gắn liền với một mong ước cho năm mới. Bên cạnh đó, không ít người chuẩn bị hoa và thả xuống biển trong lúc khấn nguyện, xem đây là cách bày tỏ lòng thành kính với nữ thần Biển và cầu mong phước lành.
Philippines - Trang trí và sử dụng các vật dụng hình tròn
Nhắc đến phong tục đón năm mới, Philippines gây ấn tượng bởi việc ưu tiên các vật dụng mang hình tròn. Vào ngày đầu năm, người dân thường bày biện mười hai loại trái cây tròn như cam, táo, nho hay dưa hấu, tượng trưng cho mười hai tháng sắp tới. Hình tròn được xem là biểu tượng của sự viên mãn và sung túc. Ngoài thực phẩm, cư dân địa phương còn trang trí không gian sinh hoạt bằng đồ vật tròn và lựa chọn trang phục chấm bi, gợi liên tưởng đến đồng tiền, thể hiện ước vọng về tài lộc và sự đủ đầy.
Hy Lạp - Treo hành tây trước cửa nhà cầu may mắn
Tại Hy Lạp, treo hành tây trước cửa nhà trong đêm giao thừa là một tập quán lâu đời. Loại củ này có khả năng sinh trưởng mạnh mẽ ngay cả trong điều kiện khắc nghiệt, vì thế được xem là biểu trưng cho sức sống và sự tái sinh. Vào sáng mùng Một, nhiều bậc phụ huynh nhẹ nhàng chạm hành tây lên đầu con trẻ để đánh thức chúng, với niềm tin rằng hành động này sẽ truyền sinh khí, khích lệ sự phát triển tích cực trong năm mới.
Người Hy Lạp treo hành tây trước nhà cầu may mắn vào năm mới (Nguồn: Internet)
Phần Lan - Nung chảy thiếc để dự đoán vận mệnh năm mới
Ở Phần Lan, nghi thức nung chảy thiếc để dự đoán vận trình năm mới được nhiều người hưởng ứng. Theo truyền thống, người dân làm nóng chảy một mảnh thiếc nhỏ, thường có hình móng ngựa hoặc tận dụng từ đồ thiếc cũ, rồi đổ nhanh vào nước lạnh. Khi kim loại đông lại, hình dạng xuất hiện được dùng để luận đoán những điều sắp đến. Chẳng hạn, hình trái tim thường gắn với chuyện tình cảm hoặc hôn nhân, trong khi hình con thuyền gợi ý về những chuyến đi hay hành trình mới trong năm.
Trên đây là những phong tục đón năm mới phổ biến ở nước ta và một số nước khác trên thế giới. Dù khác nhau về nghi lễ hay hình thức thể hiện, các phong tục đều hướng đến mong ước an lành, thuận lợi và đủ đầy trong năm sắp tới.
Bên cạnh đó, dịp Tết là thời điểm thích hợp để trẻ vận động, giải tỏa hứng khởi sau những ngày sum họp. Jump Arena là khu vui chơi trẻ em trong nhà phù hợp cho cả gia đình, nơi các bé được tham gia nhiều trò chơi vận động an toàn, phát triển thể chất và tinh thần. Phụ huynh có thể dễ dàng lên kế hoạch vui chơi Tết cho con bằng cách đặt vé vui chơi tại Jump Arena sớm để tận hưởng kỳ nghỉ đầu năm trọn vẹn và sôi động.
